THƯƠNG CHIẾC NÓN LÁ CỦA MẸ

TẢN VĂN
Phan Nam

Chiếc nón lá gắn bó với mẹ trên mọi nẻo đường quê nuôi những đứa con lớn khôn thành người. Hình ảnh người mẹ dầm mưa dãi nắng mưu sinh làm lòng tôi bổi hổi bồi hồi một thuở vi hàn cả nhà nương tựa vào nhau rau cháo qua ngày. Từng giọt mồ hôi rơi thấm vào kí ức tôi nỗi nhớ quê nhà đã gắn bó với tôi suốt một đời ấu thơ bên mẹ cha mà tôi không thể nào quên.

Ngày ấy mỗi lần mua chiếc nón mới mẹ quý lắm, mẹ nói không được cầm nón để quạt rất dễ làm hư nón. Có lẽ vì thế mà trong nhà mẹ làm rất nhiều quạt mo cau để quạt mát cho đứa con vào giấc ngủ mỗi trưa hè và cũng là để giữ gìn chiếc nón lá. Chiếc nón được mẹ cất cao trên thành phên mỗi lần ra khỏi nhà nó như vật bất ly thân của mẹ. Mẹ tìm một đoạn dải lụa màu hồng làm sợi dây buộc chiếc nón trông thật dịu dàng mà không kém phần rực rỡ. Chiếc nón lá âm thầm đo chiều dài mưu sinh dặm trường mà mẹ mưu sinh để kiếm tiền cho chúng tôi ăn học. Thưở ấy có lúc ba đi làm ăn xa cả tháng mới về. Một mình mẹ lặng lẽ trên đồng xa chăm chút cho từng bông lúa chờ vụ mùa đến, chờ mùa gặt rộn rã sắp cận kề.

Nắng mùa thu vừa dịu dàng vừa đỏng đảnh hắt lên đôi mắt hiện đầy nỗi lô âu nhưng lại tràn đầy yêu thương trìu mến. Chiếc nón bảo vệ mái tóc dài đen huyền của mẹ khỏi bạc màu thời gian. Nắng gay gắt nón ưỡn tấm thân ra nhận từng hơi nóng bỏng rát da thịt – mưa tầm tã nón lại đón từng giọt mưa khỏi ướt thân gầy suốt một đời lam lũ nào nghĩ đến bản thân mình. Chiếc nón đếm từng hơi sương từ trên cành cây vào ban mai rơi xuống lúc mẹ đi chợ xa bình minh còn chưa ló dạng. Mẹ một thân một mình đi trong đêm trời còn tối nhem. Mẹ vẫn một đầu gánh mít non, đầu kia gánh sả ra chợ bán rồi mua quà về cho đàn con mỏi cổ ngóng trông nơi thềm nhà. Đường làng đã in không biết bao nhiêu dấu chân mẹ cực nhọc những gánh hàng như thế, những gánh hàng gánh cả cuộc đời con.

Chiếc nón lá tả tơi theo tháng năm khi hứng nắng hứng gió cho dáng mẹ bớt hao gầy. Mỗi lần cầm chiếc nón trên tay tôi cảm nhận như nón đang thầm thì với tôi bao gian lao sương gió mẹ trải qua trên đường đời xuôi ngược. Những câu thơ vụng về tôi viết tặng mẹ ngày sinh nhật thực không thể khắc hoạ hết nỗi cơ cực mẹ dành cho chúng tôi: “Còn chiếc nón cời mẹ vác trên vai/ Cái nón rách nát tả tơi với đời/ Nắng rọi cháy sạm làn da/ Da đen da trắng cũng vì đàn con…”.

Mẹ một đời vất vả là vậy nhưng khi chiếc nón hư gần hết mẹ vẫn không đổi nón mới. Mẹ hi sinh đội nón rách đi làm để chắt chiu từng đồng cho con mua quyển vở cây bút mới đến trường. Nhà nghèo mẹ làm gì có tiền sắm sửa cho mình mỗi khi gió Đông Bắc lùa về mang theo sương gió lạnh giá. Mẹ vẫn như vậy, vẫn chiếc nón cời đội từng cơn mưa ròng chăm chút cho những giấc mơ chưa thành lời của đứa con nhỏ. Giờ đây con bôn ba trên đường đời xuôi ngược con lại nhớ đến chiếc nón cời đã theo mẹ suốt một đời, nhớ chiếc nón của tuổi thơ dại khờ mà con nào đâu có biết.

Một ngày bất chợt con về thăm mẹ, con mua cho mẹ chiếc nón mới của xứ Huế. Mẹ vui mừng cầm chiếc nón ôm vào lòng nức nở: “Mua làm chi tốn tiền rứa con, để dành đấy mà phòng khi ốm đau…”. Câu nói mẹ chưa dứt lời mà lòng con đã nhói đau. Con nhận thấy trong đôi mắt trũng sâu của mẹ ngân ngấn lệ.

 PHAN NAM

This entry was posted in Văn and tagged . Bookmark the permalink.

Có 22 phản hồi tại THƯƠNG CHIẾC NÓN LÁ CỦA MẸ

  1. ”Thương chiếc nón lá của Mẹ”Đội trên đầu chiếc nón quí nón yêu!
    Cận kề theo Mẹ sớm chiều…Dầm mưa dãi nắng mang nhiều nhớ thương…Kỷ niệm đời buồn héo hon!Tấm lòng Mẹ vẫn gởi trong nụ cười Gởi cho gia đình tiếng nói”Vật dụng dùng rồi với Người phải quí…”

  2. NỊ nói:

    Đọc tản văn này , NỊ lại nhớ đến bài thơ của anh Ngô Văn Cư :
    “EM CHẰM NÓN NGỰA RỦ RÊ …”

    tho

    Chiếc nón của mẹ trong tản văn thể hiện lại cả một quãng đời khó nhọc nhưng chiếc nón vẫn được nâng niu ,trân trọng …..Là vật dụng không thể thiếu trong cuộc sống của người phụ nữ . Bây giờ người ta che nắng mưa bằng những thứ đắt tiền , đẹp nhưng chiếc nón lá vẫn cứ tồn tại mãi mãi ….Chiếc nón mang vẻ đẹp chịu đựng , duyên dáng , dịu dàng …gói trọn tình cảm gia đình như tản văn PHAN NAM hay tình cảm ” thầm kín ” như bài thơ thi sĩ Ngô Văn Cư luôn làm NỊ bồi hồi , bổi hổi ….

  3. BẢY XÓM MIỄU nói:

    Nhân đọc tản văn này của Phan Nam tôi xin ” tán ” đôi điều .
    Nói đến nón lá, bất cứ người dân Việt Nam nào, từ già đến trẻ, từ thành thị đến nông thôn đều không xa lạ, dù có thể chưa một lần sử dụng. Trong thơ, trong tranh, trong lời ca tiếng hát, trong cuộc sống thường ngày hay trong ngày hội, nón lá luôn hiển hiện, vừa mộc mạc, vừa lam lũ mà mong manh, duyên dáng. Không phải chỉ là vật dụng che mưa nắng thường ngày mà các bà, các cô đội trên đầu ở khắp mọi nơi với dáng hình chóp hay như nón quai thao trên sân khấu của các cô diễn viên hát quan họ… Chiếc nón có lá còn chứa đựng cả một kho tàng lịch sử, văn hóa của người Việt Nam, cư dân khu vực nhiệt đới gió mùa với nền tảng là văn minh lúa nước.
    Thực ra, nón lá không phải đặc quyền sử dụng dành riêng cho phụ nữ mà nam phụ, lão ấu, từ bậc thượng lưu đến thường dân, từ quan đến lính đều sử dụng nhưng mỗi tầng lớp có loại nón với kiểu dáng, chất liệu khác nhau. Vì thế, từ xưa, chiếc nón là biểu tượng của đẳng cấp, thứ bậc trong xã hội phong kiến Việt Nam.
    Nón gõ, nón dấu dùng cho lính thú, nón của người hầu, nón ngựa hay nón Nghệ dành cho tầng lớp quan lại, nhà giàu; nón lông quạ, bông bèo đồng hay lông trắng, bông bèo vàng dành cho quan lớn, quan nhỏ dùng nón chóp và bông bèo bạc…
    Trong nhịp sống hiện đại, chiếc nón không còn thông dụng và phổ biến như trước nhưng ở khắp mọi miền của đất nước, hình dáng thân thương của nón lá vẫn hiển hiện, từ chốn đô thành sôi động náo nhiệt đến miền quê yên bình. Không bền, gọn, thời trang như các loại mũ nhưng nón lá lại tiện dụng vì che được cả mưa và nắng, giá thành lại rẻ và nhất là tăng nét duyên dáng nữ tính của nữ giới, vì vậy nón vẫn là lựa chọn số một của không ít chị em phụ nữ.
    Nón lá đã đi vào cácloại hình nghệ thuật một cách hết sức tự nhiên, sinh động, như chính vẻ đẹp của nó – vẻ đẹp của đất nước và con người Việt Nam. Chiếc nón vẫn tận tụy thủy chung với người dân lao động một nắng hai sương trên con đường mưu sinh và cũng không kém duyên dáng của những nữ sinh áo dài hay lung linh, huyền ảo trên sân khấu biểu diễn. Biết bao cảm hứng sáng tạo của người nghệ sỹ từ chiếc nón lá, từ nụ cười lấp lánh, e ấp của cô gái trong vành nón hay đôi má bừng đỏ và lấp lánh mồ hôi trong trưa hè nào đó. Cả hình bóng quê hương như gói trọn trong chiếc nón lá mong manh…
    Những việt kiều , du khách nước ngoài đến Việt Nam vẫn thường thích mua nón để làm quà , đội nón để chụp hình ….kỷ niệm . Chiếc nón xuất hiện từ bao giờ thì không ai xác định được nhưng rõ ràng chiếc nón là một hình ảnh không thể thiếu trong văn hóa nghệ thuật nước ta .
    Tôi nhớ đến những câu thơ của thi sĩ (Chế Lan Viên, tặng nữ thi sĩ Liên Xô Cadacôva)

    “Chiếc nón miền nắng gắt
    Tặng người xứ tuyết xa
    Để khi lòng nhớ nắng
    Trong nón hiện hình hoa ”

    Lãng mạn nhưng kín đáo quá đấy chứ !Hihihi

    Cám ơn tản văn thể hiện tình yêu chiếc nón và thấu hiểu được nỗi vất vả của mẹ mình qua bài THƯƠNG CHIẾC NÓN LÁ CỦA MẸ ,dạt dào cảm xúc .Sự quan tâm chiếc nón của bạn đã giúp tôi nhìn lại cuộc đời người phụ nữ của cuộc đời tôi , cảm động lắm bạn Phan Nam ơi .

  4. NGUYỄN HOÀI nói:

    Với những suy nghĩ về chiếc nón lá tầm thường mà tác gỉa đã gửi gấm vào đó biết bao nhiêu là tình cảm biết ơn mẹ , người phụ nữ đã hy sinh mọi mặt cho gia đình .
    Cầm trên tay chiếc nón lá tả tơi không ai khỏi ngậm ngùi khi liên tưởng đến cuộc sống của chủ nhân nó .
    Chiếc nón còn là nét đẹp văn hóa của dân Việt bên cạnh chiếc áo dài truyền thống không thể tách rời .
    Tôi rất thích tản văn viết về điều giản dị mộc mạc nhưng ý nghĩa lớn lao của Phan Nam .

  5. HẰNG VY nói:

    Một vật rất bình thường , giá trị nhỏ nhoi nhưng qua tản văn của Phan Nam người đọc nghe thấm thía sự lo toan , vất vả của đời nón trên một kiếp người.
    Bài viết sâu sắc và ý nghĩa lắm bạn !

  6. THANH MAI nói:

    Bất chợt nhớ về Mẹ đã chịu đựng bao thăng trầm nuôi dưỡng ta thành người qua bài viết này. Cám ơn anh Phan Nam.

  7. NGỘ nói:

    Nón lá là một phương tiện che chắn cho những con người sống trên dải đất nắng lắm mưa nhìu. Ngoài chuyện che nắng, che mưa, chiếc nón còn có mục đích làm đẹp con người một cách tế nhị, kín đáo. Dưới vành nón, trên dây quai là khuôn mặt với đôi mắt với nụ cười, tóc mai, gáy trắng của cô gái là những nét duyên dáng, kín đáo mà không kém phần quyến rũ khi nàng đội nón ra đồng, đi chợ hay đi trảy hội. Chiếc nón lá gắn liền với tình cảm sâu sắc của người phụ nữ á đông ta. Rất bình dị cho mọi lứa tuổi, lại càng sang trọng hơn trong dáng dấp người mệnh phụ, dù ở bất cứ nơi đâu trên trái đất này. Nhất là Mẹ của Ngộ … Cám ơn PN đã cho đọc một tản văn hay làm Ngộ nhớ bà già và cái Nị quá chòi ! Khửa khửa..

    • Phan Nam nói:

      Rất đồng cảm với cảm xúc của Ngộ, hình ảnh chiếc nón cời dẫn có rách nát tả tơi đến đâu cũng chính là cả một cuộc đời…

  8. TƯỜNG VY nói:

    Phan Nam viết rất đúng . Chiếc nón lá là biểu tượng của người phụ nữ Việt, gắn với đời sống tinh thần của họ. Đi đâu trên đất nước này, chúng ta cũng sẽ bắt gặp được hình ảnh chiếc nón lá. Đó là nét đẹp, nét duyên của người phụ nữ Việt nam mà không phải đất nước nào cũng có được. Nó là biểu tượng cho vẻ đẹp bình dị, mộc mạc, duyên dáng của người phụ nữ nước ta .
    Qua bài viết , chiếc nón lá đã cùng con người gần gũi như bạn tri kỷ , buồn vui , sang hèn , no khổ đều không tách rời nhau được .

  9. HỒNG TUYẾT nói:

    Tản văn viết cảm động lắm . Chiếc nón lá thật sự mang ý nghĩa hy sinh , tình cảm yêu thương , gắn bó trong cuộc sống người Việt Nam .
    Để biểu diễn chiếc áo dài truyền thống mà quên đi chiếc nón lá thì vẻ đẹp đó không còn hoàn hảo dưới mắt của mình .

    • Phan Nam nói:

      Nón là gắn liền trong tâm tưởng của người Việt, vừa mộc mạc vừa trân quý, cảm ơn Hồng Tuyết chia sẻ cùng Phan Nam

  10. LyLy nói:

    Khổ một đời cũng vì tương lai cho mầm non thơ dại anh Phan Nam hỉ !

  11. NOBITA nói:

    Không tình nào bằng tình thương của mẹ. Những câu chuyện như này mình đọc đã nhiều rồi, giờ đọc nữa vẫn thấy lòng xao động nửa buồn nửa vui. Viết hay lắm PN.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s