ĐỜI KHÓI

  • TẢN VĂN
    Phan Nam
    1. Chớm đông. Những hơi lạnh quê nhà tràn qua chiếc áo mỏng manh khi bố ra đồng. Đất trời vội chuyển mình qua những cơn mưa ngày. Tôi chợt đưa tay hứng từng giọt mưa thấm vào lòng người nỗi buồn man mác khó tả. Thương bố trải qua bao biết bao mùa đông mà cái rét thấm vào khuôn mặt bao vẻ âu lo.

Dựng lên một trại nhỏ, bố thắp lên ngọn lửa ấm trong những chuyến đi bứt mây rừng, bẻ măng, bắt ốc… Bố đốt lửa vừa để sưởi ấm vừa để um khói xua đuổi muỗi cho qua giấc ngủ đêm đông nơi rừng sâu nước độc. Chỉ khi xa ánh điện đêm vào rừng mới thấy sự quý giá của ngọn lửa giúp con người có thể trụ vững mưu sinh trong hoàn cảnh tăm tối. Đời bố gắn bó với sương khói trong những đêm mùa đông như thế, để nuôi tôi ăn học thực hiện giấc mơ trên giảng đường đại học. Chỉ ở quê nhà tôi mới cảm nhận hết bếp lửa thắp sáng yêu thương. Khói chờn vờn quanh bếp rồi bay lên bầu trời chất chứa xúc cảm trong vô định. Khói cay cay mắt mẹ cho tôi bữa cơm gia đình đầy ấm áp, hạnh phúc mà chắc chắn bao đứa trẻ nào trên cõi đời nào cũng một lần thèm khát. Bàn tay gầy của mẹ lam lũ nắng mưa cũng chỉ mong muốn những đứa con trưởng thành, có thể tự lập trong cuộc sống. Dẫu biết bếp gas, bếp điện có hiện đại đến đâu cũng không thể thay thế được bếp lửa của mẹ, với cái kiềng ba chân vững chải tạo ra những đốm than hồng. Làn khói bốc lên dẫu có mong manh đến đâu cũng tạo ra sự ấm ấp cho bao kiếp người, gắn kết miền yêu thương gói trọn trong gian bếp nhỏ.

2. Có đi qua bao mùa đông mới thấy hết ánh lửa ngọt ngào luôn cháy rực trong tâm can con người. Dẫu biết có trải qua cay đắng, sự hi sinh lam lũ mới cho ta thành quả thơm tho trong từng tâm hồn giản dị, mộc mạc. Những con người “chôn nhau cắt rốn” ở nơi chốn thôn quê luôn cảm nhận được điều kỳ diệu từ những làn khói chiều chôn dấu qua từng hạt bụi, từng dấu chân. Mùa này người dân quê tôi lại tất bật với mùa làm đồng, để ươm mầm hạt giống chờ mùa vàng vẫy gọi. Lòng tôi bâng khuâng nhớ những chiều tháng ba nắng dát vàng qua cánh đồng lúa vàng ươm. Cánh diều căng gió trải dài qua bước chân tuổi thơ một đời mải chạy trên cánh đồng lúa thơm ngát nghĩa tình của làng quê.

 Giấc mơ ấp ủ trong mầm lúa chợt vút cao trên bầu trời quê hương, gió mang theo hình hài của hương khói đốt đồng vẫy gọi nơi nào đó tưởng chừng xa xôi lắm. Tôi chỉ biết mỗi lần nhắm mắt lại là hương khói lại nồng nàn đôi môi, cay xè sóng mũi, hiện hình trong trái tim. Tôi thấy giọt mồ hôi của ba mẹ một đời lam lũ, tôi thấy nụ cười hạnh phúc của ba mẹ khi gánh lúa vàng nặng trĩu trên lưng, tôi thấy giọt nước mắt của ba mẹ ngày tôi cầm giấy báo đậu đại học chạy qua đồng làng… tất cả như ẩn hiện qua làn khói tưởng chừng hư vô. Miên man từng gốc đất quê hương cho ta niềm riêng thăm thẳm. Trải qua tháng năm đắm mình trong hình hài của sợi khói vô tri.

3. Những nẻo đường quê Việt dường như đều nặng vương sợi khói ẩn chứa biết bao điều diệu kỳ. Ở đâu có khói là ở đó trái tim luôn ấm áp bởi bếp lửa cội nguồn. Sợi dây gắn kết tâm hồn con người luôn bắt nguồn từ những điều nhỏ bé mà ta khó lòng hình dung ra được. Khói sương đi vào tiềm thức của mỗi chúng ta từ khi chôn nhau cắt rốn đến khi mang đi hạt cát quê nhà bay đến khoảng trời xa lạ. Có lẽ làn khói mong manh có linh hồn muốn chúng ta phải trân trọng, gìn giữ. Mỗi độ xuân về trông thấy khói lam chiều là lòng tôi có một cảm giác đặc biệt rất khó diễn tả, vừa náo nức lại vừa bâng khuâng muốn quay về quê nhà đón giao thừa. Khói gắn bó với con người chỉ trong giây phút và khoảnh khắc ngắn ngủi nhưng nó chính là một mảnh của đời người. Từng góc cạnh của làng quê đều thấp thoáng làn khói: từ bếp đun trà của ông, tách cà phê nóng buổi sớm của ba, khói trưa khi mẹ vào bếp, đám lá khô được gom đốt lúc hoàng hôn, khói đốt đồng vấn vương mỗi chiều… Đặc biệt nhất vẫn là khói nghi ngút chiều cuối năm bốc lên từ nồi bánh Tết. Cả nhà quây quần gói bánh trong không khí ấm áp ngập tràn. Dường như khói được sinh ra để cho mỗi chúng ta cảm nhận được hạnh phúc gia đình tỏa ra từ gian bếp. Nồi bánh Tét thường rất lớn nên ba phải chọn khoảng đất trống lớn ở đầu ngõ để đặt ông Táo, rồi cả nhà lại quây quần đợi bánh chín, hàn huyên nói cười vui vẻ. Tự bao giờ làn khói đã chìm sâu vào tâm thức tôi một cách tự nhiên như dòng chảy ngọt ngào của sữa mẹ nuôi dưỡng tâm hồn. 

Mỗi khi về quê tôi luôn được uống giọt mê say của mùa xuân trong vô hình, bắt nguồn từ những điều giản dị rất khó nhìn thấy, nhường chỗ cho xúc cảm lên ngôi. Tình cờ tôi đọc được bài thơ “Mùi khói” của tác giả Trần Sang (An Giang), in trong tập thơ “Sông muôn đời vẫn thế”, những vần thơ lay động tâm hồn tôi: “mười năm con vẫn không phải là người của phố, nhớ khói bếp nhà mình quá mẹ ơi. Mười năm sao con không rút ra được phố ? Con cũng không biết mình đang chờ đợi một điều gì, và mắc nợ một nơi để đi về mênh mông thương nhớ…” Khói luôn mang lại trong lòng tôi một chút gì đó cao quý, thiêng liêng nhưng cũng vừa giản dị, gần gũi. Có lẽ vì khói gắn bó với người dân quê tôi một đời từ lúc cón nghe câu hát nằm nôi. Đối với tôi khói chính là linh hồn phác họa yêu thương, nuôi dưỡng tâm hồn từ những điều bé nhỏ.

     P.N

This entry was posted in Văn and tagged . Bookmark the permalink.

Có 19 phản hồi tại ĐỜI KHÓI

  1. NỊ nói:

    Tản văn viết rất hay . Mọi người nói nhiều rồi và Nị chỉ xin mượn hai câu thơ của ai đó không nhớ tên :
    “:” Hãy lục tìm trong đống tro tàn ấy.
    Có những điều đốt mãi chẳng thành than…”
    Để thấy ” KHÓI ” của Phan Nam vương vấn trong tiềm thức của những người xa quê chỉ chờ bắt gặp hình ảnh ” khói lam chiều ” là kỷ niệm sống dậy và lòng không thể nao nao ….

    • Phan Nam nói:

      Ôi hai câu thơ nầy em cũng cảm thấy rất quen, “khói” của em chỉ là chút cảm xúc của người con xa quê, cảm ơn Nị chia sẻ ạ

  2. HẰNG VY nói:

    H.V từng đọc thơ của Phan Nam nhưng H.V thấy tác giả viết văn hay hơn nhiều . “Đời khói ” là cả một nội tâm diễn tả qua hình ảnh làn khói thật tuyệt vời . Làn khói vừa lung linh , vừa mong manh và vừa hiện ra tất cả những gì của cuộc sống con người gắn bó với miền quê .
    Một tựa đề nghe đơn giản nhưng viết sâu sắc , hay .

    • Phan Nam nói:

      Cảm ơn Hằng Vy đã đọc những bài viết của Phan Nam, những bài viết đầu tay nhận được chia sẻ em rất vui.

  3. NHƯ NGỌC nói:

    Bạn viết hay , cách diễn đạt về ” khói ” rất gần gũi , thân thương . Một hiện tượng đơn giản , đời thường mà gói ghém bao nhiêu là câu chuyện của cuộc đời con người .
    Văn phong không kém phần thơ mộng và chứa đựng ý nghĩa về ” khói ” , mình thích lắm .

  4. BẢY XÓM MIỄU nói:

    Đọc” Đời khói ” để thấy khói không chỉ là một hình ảnh thơ mộng , lãng mạn mà nó còn chất chứa những niềm vui , hạnh phúc cùng sự nhớ nhung của tác giả .
    Từng câu chữ tác giả viết rất có ” hồn ” dễ làm người đọc đã từng sống ở quê bùi ngùi , cảm động .
    Khói ở miền quê trong tản văn đưa mình về miền quê thanh bình , yên ả , hạnh phúc đơn giản từ những sợi khói bay lên từ chái bếp , đồng đã gặt xong ….
    ‘ Đời khói ” của Phan Nam lại làm tui nhớ đến một nhiếp ảnh gia Mehmet Ozgur, người gốc Thổ Nhĩ Kỳ, đã sáng tác những tác phẩm nghệ thuật hết sức kỳ ảo, trong đó có những bức tranh về ” khói ” .Nghệ sĩ nhiếp ảnh tài hoa này đã ghi lại những khoảnh khắc đẹp và bay bổng của những làn khói mỏng manh, sau đó ghép chúng lại thành các tác phẩm nhiếp ảnh nghệ thuật vô cùng độc đáo.Mehmet chia sẻ: “Thật khó để có thể kiểm soát được những làn khói mong manh, tuy nhiên chúng lại có nhiều hình dạng thú vị, mang lại cho tôi cảm giác thanh thoát và tự do”.
    Nguồn tạo khói mà ông thường lấy là từ những que nhang, khí ni-tơ lỏng, tinh dầu… chứ không phải từ những khói thuốc lá như người ta thường nghĩ.
    Những tác phẩm nghệ thuật kỳ ảo của ông đã tạo được những ấn tượng vô cùng mạnh mẽ đối với người xem và rất nhiều tác phẩm đã đoạt được giải thưởng trong các cuộc thi nhiếp ảnh quốc tế.
    Thêm một đôi điều về ” khói ” khi đọc tản văn trên cho vui , đừng ném đá tui nghen bà con , nhất là cô NỊ !

    • NỊ nói:

      Mô phật ! NỊ hồi nào giờ có biết ném đá ai đâu ! NỊ hiền hơn …bụt ! Lâu lâu cũng có nổi cơn giận thì hành động giống cỡ ” IS ” thui ! Hihi …Cắt và bùm !!!!!!Cơ bản là …hiền , độc thân , zui tính ! Hihi ….

      • NGỘ nói:

        ” Cơ bản là …hiền , độc thân , zui tính ! Hihi ….”
        Úi Chời ! Nghe cái Nị lói mà NGỘ lây khát … khao quá chừng chừng !… Khửa khửa..

  5. HỒNG XUÂN nói:

    Bạn viết hay ghê ! Những câu văn như phác họa hình ảnh sống động , chân thực , ấm áp về làn khói mong manh nhưng ắt nguồn từ ngọn lửa cháy rực tình cảm gia đình , làng quê.
    Cách diễn tả về ” Đời khói ” của bạn mang một ý nghĩa sâu sắc , mình rất thích .

  6. NGUYỄN HOÀI nói:

    Đọc bài ĐỜI KHÓI mà như đọc cuộc đời của tác giả ẩn hiện trong đó ! Làn khói bữa cơm hằng ngày bằng rơm rạ , củi khô , làn khói đốt đồng , làn khói bếp lửa đêm đông , làn khói nồi bánh tét khuya 30 tết , làn khói hương trầm ….vân vân …Làn khói mong manh nhưng thể hiện niềm vui , hạnh phúc của ngọn lửa không bao giờ tắt , nó bay lượn lờ trong trái tim và tâm hồn của người xa quê .Tác giả vương vấn làn khói , viết một bài rất thú vị .
    Ở thành phố tìm được những làn khói ấy sao thấy xa tầm tay quá .

  7. MỸ LAN nói:

    Bài viết về khói với những suy nghĩ thấm đẫm tình nghĩa , yêu thương . Mình không ngờ một làn khói mong manh mà lại mang nặng ân tình đến thế . Làn khói trong cuộc sống thật là ý nghĩa , aii trong chúng ta cũng thấy nhưng để diễn tả , nhắc nhở , khơi gợi hình ảnh như tản văn này thì có lẽ ít người viết đến . Hay lắm bạn Phan Nam .

    • Phan Nam nói:

      Cảm ơn tác giả Mỹ Lan ghé đọc và để lại đồi điều động viên, chúc an vui, sán tác hay

  8. KIM KHÁNH nói:

    Tản văn viết hay , xúc động . Chỉ hình tượng một làn khói thôi mà tác giả đã liên tưởng đến biết bao nhiêu điều nơi quê nhà , tha thiết và tràn ngập cảm xúc .

  9. Đâu có khói ở đó có lửa Có ấm áp ít nhiều chỗ nó Khói mờ mờ trắng đục như sữa Khói bay lên gợi nhiều nỗi nhớ..”Khói đốt đồng thơm hương rơm rạ Khói bếp nhà nhè nhẹ tỏa ra…Khói như mây như sương khói đời ta !-Khói trời khói đất khói gần xa?Thấp cao bay bổng với là đà…Khói lên thinh không khói tỏa ra…Nhẹ nhàng làn khói thơm tình ta Anh khói trời em khói bếp nhà Cùng bay cao thấp khác chi xa???”

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s